Retatrutyd (ang. retatrutide, oznaczenie badawcze LY3437943) jest jedną z najbardziej interesujących cząsteczek rozwijanych obecnie w badaniach nad otyłością i zaburzeniami metabolicznymi. W przeciwieństwie do agonistów działających na jeden lub dwa receptory retatrutyd aktywuje jednocześnie receptory GIP, GLP-1 oraz glukagonu (GCG). Z tego powodu określany jest jako potrójny agonista receptorów lub nieformalnie jako Triple G.
Zainteresowanie retatrutydem znacząco wzrosło po publikacji wyników badania fazy 2 w The New England Journal of Medicine. W grupie otrzymującej najwyższą badaną dawkę średnia redukcja masy ciała po 48 tygodniach wyniosła 24,2%. Pod koniec 2025 roku ogłoszono natomiast pierwsze wyniki fazy 3 programu TRIUMPH, w których w jednej z analiz badania TRIUMPH-4 średnia redukcja masy ciała sięgnęła 28,7% po 68 tygodniach.
Co dokładnie wiadomo dziś o retatrutydzie? Jak działa potrójny mechanizm GIP + GLP-1 + glukagon i na jakim etapie znajdują się badania kliniczne?
Czym jest retatrutyd?
Retatrutyd jest syntetycznym peptydem zaprojektowanym jako pojedyncza cząsteczka zdolna do aktywacji trzech różnych receptorów hormonalnych:
GIPR – receptor glukozozależnego peptydu insulinotropowego (GIP)
GLP-1R – receptor glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1)
GCGR – receptor glukagonu
To właśnie jednoczesne oddziaływanie na trzy szlaki odróżnia retatrutyd od wcześniejszych cząsteczek inkretynowych.
Semaglutyd działa przede wszystkim jako agonista receptora GLP-1. Tirzepatyd aktywuje receptory GIP i GLP-1. Retatrutyd dodaje do tego trzeci komponent – agonizm receptora glukagonu.
Z naukowego punktu widzenia nie jest więc po prostu „kolejnym GLP-1”. Reprezentuje następną generację wielo receptorowych cząsteczek metabolicznych.
Triple G Retatrutyd 40 mg w wersji do badań znajdziesz w Bodylabshop.
Dlaczego retatrutyd nazywany jest Triple G?
Określenie Triple G odnosi się do trzech receptorów będących celem jednej cząsteczki:
GIP + GLP-1 + GCG (glukagon).
Każdy z tych układów pełni inną funkcję fizjologiczną.
GLP-1
GLP-1 jest hormonem jelitowym uczestniczącym m.in. w regulacji glikemii, wydzielania insuliny, opróżniania żołądka oraz sygnałów związanych z sytością.
Aktywacja GLP-1R stanowi podstawę działania obecnej generacji agonistów GLP-1.
GIP
GIP również należy do hormonów inkretynowych. Jego receptor uczestniczy między innymi w glukozozależnej regulacji wydzielania insuliny i metabolizmie energetycznym.
Połączenie agonizmu GIPR i GLP-1R jest już wykorzystywane w przypadku tirzepatydu.
Glukagon
Trzeci element jest szczególnie interesujący.
Glukagon jest powszechnie kojarzony ze zwiększaniem stężenia glukozy we krwi, jednak fizjologia receptora glukagonowego jest bardziej złożona. Agonizm GCGR jest badany również pod kątem wpływu na bilans energetyczny, metabolizm lipidów i wydatkowanie energii.
Koncepcja retatrutydu polega więc na odpowiednim połączeniu działania wszystkich trzech szlaków w jednej cząsteczce.
Retatrutyd a semaglutyd i tirzepatyd – różnica mechanizmu
Najprościej można przedstawić to następująco:
| Cząsteczka | GLP-1 | GIP | Glukagon |
|---|---|---|---|
| Semaglutyd | ✓ | – | – |
| Tirzepatyd | ✓ | ✓ | – |
| Retatrutyd | ✓ | ✓ | ✓ |
Nie oznacza to automatycznie, że większa liczba aktywowanych receptorów zawsze oznacza lepszy efekt kliniczny.
To właśnie badania kliniczne muszą określić, czy dodatkowy agonizm receptora glukagonowego zapewnia korzystny stosunek skuteczności do bezpieczeństwa.
W przypadku retatrutydu pierwsze wyniki kliniczne okazały się jednak na tyle interesujące, że program został rozwinięty do dużych badań fazy 3.
Pierwsze badania kliniczne retatrutydu
Wczesne badania miały przede wszystkim odpowiedzieć na pytania dotyczące bezpieczeństwa, farmakokinetyki oraz pierwszych sygnałów skuteczności.
Retatrutyd ma okres półtrwania wynoszący około 6 dni, co umożliwiło badanie schematów podawania raz w tygodniu. W badaniu fazy 1b u osób z cukrzycą typu 2 najwyższa badana grupa osiągnęła po 12 tygodniach redukcję masy ciała skorygowaną względem placebo o około 9 kg.
Był to jednak dopiero wczesny etap rozwoju cząsteczki.
Znacznie ważniejsze dane przyniosła faza 2.
Retatrutyd – badanie fazy 2 w otyłości
Jednym z najważniejszych badań retatrutydu jest randomizowane, podwójnie zaślepione badanie fazy 2 opublikowane w 2023 roku w The New England Journal of Medicine.
Do badania włączono 338 dorosłych z BMI ≥30 kg/m² lub BMI 27–<30 kg/m² i co najmniej jednym schorzeniem związanym z masą ciała. Uczestnicy otrzymywali różne badane dawki retatrutydu lub placebo przez 48 tygodni.
Wyniki po 24 tygodniach
Średnia zmiana masy ciała wyniosła:
| Grupa | Zmiana masy ciała |
|---|---|
| 1 mg | −7,2% |
| 4 mg | −12,9% |
| 8 mg | −17,3% |
| 12 mg | −17,5% |
| placebo | −1,6% |
Co istotne, po 24 tygodniach krzywe redukcji masy ciała nie wskazywały jeszcze na pełne plateau efektu.
Wyniki retatrutydu po 48 tygodniach
Po 48 tygodniach różnice były jeszcze większe.
| Grupa | Średnia zmiana masy ciała |
|---|---|
| 1 mg | −8,7% |
| 4 mg | −17,1% |
| 8 mg | −22,8% |
| 12 mg | −24,2% |
| placebo | −2,1% |
W najwyższej badanej grupie średnia redukcja masy ciała osiągnęła zatem 24,2% w ciągu 48 tygodni.
To właśnie ten wynik sprawił, że retatrutyd stał się jednym z najczęściej dyskutowanych eksperymentalnych agonistów metabolicznych.
Ilu uczestników straciło ponad 20–30% masy ciała?
Średnia nie pokazuje całego obrazu.
W grupie 12 mg po 48 tygodniach:
100% uczestników osiągnęło redukcję ≥5%,
93% osiągnęło ≥10%,
83% osiągnęło ≥15%.
Co szczególnie interesujące, 26% uczestników grupy 12 mg osiągnęło redukcję masy ciała wynoszącą co najmniej 30%.
Należy jednak pamiętać, że są to wyniki konkretnego badania klinicznego i określonej populacji. Nie oznaczają, że identycznego efektu można oczekiwać u każdej osoby.
Retatrutyd a obwód talii
Badacze analizowali nie tylko masę ciała.
W badaniu fazy 2 średnia zmiana obwodu talii w grupach retatrutydu wynosiła od około −6,5 cm do −19,6 cm, w porównaniu z około −2,6 cm w grupie placebo.
Jest to istotne z punktu widzenia badań metabolicznych, ponieważ obwód talii jest jednym z prostych markerów związanych z rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej.
Retatrutyd w cukrzycy typu 2
Równolegle przeprowadzono osobne badanie fazy 2 u osób z cukrzycą typu 2.
Randomizowane, podwójnie zaślepione badanie zostało opublikowane w 2023 roku w czasopiśmie The Lancet. Porównywano w nim różne dawki retatrutydu z placebo oraz aktywnym komparatorem.
Badanie oceniało między innymi wpływ na HbA1c, masę ciała oraz bezpieczeństwo. Wyniki potwierdziły biologiczną aktywność potrójnego agonisty również w populacji z cukrzycą typu 2 i stanowiły jeden z fundamentów dalszego programu klinicznego.
Czy retatrutyd ma działania niepożądane?
Tak – i jest to ważna część obrazu badań.
W fazie 2 najczęściej obserwowano działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego. Ich częstość była zależna od dawki, a większość miała nasilenie łagodne lub umiarkowane.
Niższa dawka początkowa częściowo ograniczała te objawy.
Badacze zaobserwowali również zależny od dawki wzrost częstości akcji serca, który osiągał maksimum około 24. tygodnia, a następnie zmniejszał się.
Dlatego spektakularne wyniki dotyczące masy ciała nie powinny być analizowane w oderwaniu od danych dotyczących tolerancji i bezpieczeństwa.
Retatrutyd – faza 3 i program TRIUMPH
Po wynikach fazy 2 rozpoczęto rozbudowany program badań fazy 3 – TRIUMPH.
Pierwotny program rejestracyjny obejmuje cztery duże badania:
TRIUMPH-1 – NCT05929066
Badanie osób z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy typu 2, obejmujące również podgrupy z obturacyjnym bezdechem sennym i chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego.
Badanie objęło 2335 uczestników, a podstawowy okres oceny masy ciała wynosi 80 tygodni. Według aktualnego rekordu ClinicalTrials.gov badanie zostało zakończone w kwietniu 2026 r.; w publicznym rekordzie nie opublikowano jeszcze wyników.
TRIUMPH-2 – NCT05929079
Badanie obejmuje osoby z nadwagą lub otyłością oraz cukrzycą typu 2, w tym podgrupę z obturacyjnym bezdechem sennym.
Według aktualnego rekordu ClinicalTrials.gov badanie fazy 3 obejmuje około 1000 uczestników i ma status „active, not recruiting”.
TRIUMPH-3 – NCT05882045
To szczególnie ważne badanie obejmujące osoby z otyłością i rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową.
Do badania włączono 1946 uczestników. Primary completion nastąpiło w kwietniu 2026 r., natomiast w publicznym rekordzie ClinicalTrials.gov nie ma jeszcze zamieszczonych wyników.
TRIUMPH-4 – NCT05931367
Badanie obejmowało osoby z nadwagą lub otyłością oraz chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego, bez cukrzycy.
TRIUMPH-4 było 68-tygodniowym randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniem fazy 3 obejmującym 445 uczestników.
TRIUMPH-4 – pierwsze wyniki fazy 3 retatrutydu
W grudniu 2025 roku Lilly poinformowało o pozytywnych wynikach TRIUMPH-4.
W analizie efficacy estimand średnia redukcja masy ciała po 68 tygodniach wyniosła:
| Grupa | Średnia zmiana masy ciała |
|---|---|
| Retatrutyd 9 mg | −26,4% |
| Retatrutyd 12 mg | −28,7% |
| Placebo | −2,1% |
Średnia masa początkowa uczestników wynosiła około 112,7 kg. W grupie 12 mg oznaczało to średnią redukcję o około 32,3 kg.
Ponadto w grupie 12 mg:
58,6% uczestników osiągnęło redukcję masy ciała ≥25%,
39,4% osiągnęło ≥30%,
23,7% osiągnęło ≥35%.
Warto jednak podkreślić, że dwa ostatnie punkty nie były kontrolowane pod kątem wielokrotności testowania.
Ważne zastrzeżenie
Na dzień aktualizacji tego artykułu dane TRIUMPH-4 są wynikami top-line ogłoszonymi przez producenta.
Nie należy traktować komunikatu prasowego jako równoważnego pełnej, recenzowanej publikacji naukowej. Lilly zapowiedziało prezentację szczegółowych wyników oraz publikację w czasopiśmie naukowym.
To rozróżnienie jest istotne przy interpretacji danych.
Co jeszcze bada program TRIUMPH?
Retatrutyd nie jest obecnie badany wyłącznie pod kątem liczby kilogramów utraconej masy ciała.
Program TRIUMPH obejmuje również ocenę:
- obwodu talii,
- ciśnienia tętniczego,
- parametrów lipidowych,
- kontroli glikemii,
- insulinowrażliwości,
- markerów zapalnych,
- obturacyjnego bezdechu sennego,
- bólu i funkcji w chorobie zwyrodnieniowej kolana,
- parametrów sercowo-naczyniowych.
Program czterech głównych badań TRIUMPH objął łącznie ponad 5800 uczestników.
Dlaczego receptor glukagonu jest tak interesujący?
To prawdopodobnie najważniejsza różnica między retatrutydem a wcześniejszymi agonistami inkretynowymi.
GLP-1 i GIP są już dobrze znanymi celami badań metabolicznych. Retatrutyd dodaje do nich aktywację GCGR.
Hipoteza stojąca za takim rozwiązaniem zakłada, że odpowiednio zbalansowany agonizm glukagonowy może wpływać na wydatkowanie energii i metabolizm substratów energetycznych, podczas gdy komponenty GLP-1/GIP oddziałują na inne elementy regulacji metabolicznej.
Nie chodzi więc wyłącznie o silniejsze zahamowanie apetytu. Badany jest szerszy wpływ na homeostazę energetyczną organizmu.
Czy 28,7% oznacza, że retatrutyd powoduje większą redukcję masy ciała niż inne leki?
Tego wniosku nie należy wyciągać bezpośrednio.
Wyniki pochodzące z różnych badań klinicznych nie powinny być porównywane tak, jakby uczestnicy, czas obserwacji, metodologia i punkty końcowe były identyczne.
Do wiarygodnego stwierdzenia przewagi jednej terapii nad drugą najlepiej służą bezpośrednie badania head-to-head.
Można natomiast powiedzieć, że skala redukcji masy ciała obserwowana dotychczas w badaniach retatrutydu jest bardzo duża i uzasadnia zainteresowanie tą cząsteczką.
Czy retatrutyd jest już zatwierdzonym lekiem?
Nie.
Retatrutyd pozostaje cząsteczką badaną klinicznie. Trwa program fazy 3, a zakończenie pojedynczego badania klinicznego nie jest równoznaczne z dopuszczeniem produktu leczniczego do obrotu.
Dopiero pełna ocena danych dotyczących skuteczności, bezpieczeństwa i jakości może stanowić podstawę procesu rejestracyjnego.
Dlatego określenia typu „lek retatrutyd” używane w internecie mogą być mylące.
Co nadal pozostaje niewiadomą?
Mimo bardzo interesujących wyników istnieje kilka ważnych pytań.
Potrzebujemy pełnych danych z kolejnych badań fazy 3 dotyczących:
długoterminowego bezpieczeństwa,
utrzymania redukcji masy ciała,
wpływu na zdarzenia sercowo-naczyniowe,
wyników u osób z cukrzycą typu 2,
wpływu na bezdech senny i inne powikłania otyłości,
tolerancji poszczególnych dawek,
efektów po zakończeniu terapii.
Właśnie dlatego faza 3 jest tak istotna.
Retatrutyd – najważniejsze wyniki badań w skrócie
Mechanizm: agonista GIPR + GLP-1R + GCGR.
Nazwa badawcza: LY3437943.
Faza 2 – otyłość: 338 uczestników.
Największa średnia redukcja po 48 tygodniach: −24,2% w grupie 12 mg.
Redukcja ≥30% w fazie 2: osiągnięta przez 26% uczestników grupy 12 mg.
Obwód talii: do około −19,6 cm średniej zmiany w badanych grupach.
Faza 3: program TRIUMPH.
TRIUMPH-4: w ogłoszonych przez Lilly wynikach efficacy estimand do −28,7% po 68 tygodniach w grupie 12 mg.
Status: cząsteczka badawcza – nie jest obecnie zatwierdzonym produktem leczniczym.
Triple G 40 mg Retatrutyd / Retatrutide BodyLab
Podsumowanie
Retatrutyd jest jednym z najbardziej zaawansowanych przedstawicieli nowej generacji wieloreceptorowych agonistów metabolicznych. Jedna cząsteczka aktywuje jednocześnie receptory GIP, GLP-1 i glukagonu, co odróżnia ją zarówno od klasycznych agonistów GLP-1, jak i podwójnych agonistów GIP/GLP-1.
Opublikowana w NEJM faza 2 wykazała średnią redukcję masy ciała sięgającą 24,2% po 48 tygodniach w najwyższej badanej grupie. Pierwsze ogłoszone wyniki fazy 3 TRIUMPH-4 wskazały natomiast na redukcję sięgającą 28,7% po 68 tygodniach w analizie efficacy estimand.
Nie zmienia to faktu, że retatrutyd pozostaje substancją eksperymentalną. Pełna ocena jego miejsca w leczeniu otyłości będzie możliwa dopiero po analizie kompletnego programu fazy 3 i procesu regulacyjnego.
Treść ma charakter edukacyjny i dotyczy aktualnego stanu badań naukowych. Nie stanowi porady medycznej ani instrukcji stosowania. Produkty laboratoryjne BodyLab oznaczone jako Research Use Only są przeznaczone wyłącznie do zastosowań badawczych i nie są przeznaczone do stosowania u ludzi ani zwierząt.
Bibliografia
1. Jastreboff AM, Kaplan LM, Frías JP, et al. Triple–Hormone-Receptor Agonist Retatrutide for Obesity — A Phase 2 Trial. New England Journal of Medicine. 2023;389:514–526. DOI: 10.1056/NEJMoa2301972.
2. Rosenstock J, Frias J, Jastreboff AM, et al. Retatrutide, a GIP, GLP-1 and glucagon receptor agonist, for people with type 2 diabetes: a randomised, double-blind, placebo and active-controlled, parallel-group, phase 2 trial conducted in the USA. The Lancet. 2023;402(10401):529–544. DOI: 10.1016/S0140-6736(23)01053-X.
3. Retatrutide for the treatment of obesity, obstructive sleep apnea and knee osteoarthritis: rationale and design of the TRIUMPH registrational clinical trials. Opis programu fazy 3 TRIUMPH.
4. ClinicalTrials.gov. TRIUMPH-1 – NCT05929066. Phase 3 study of retatrutide in participants with obesity or overweight.
5. ClinicalTrials.gov. TRIUMPH-2 – NCT05929079. Phase 3 study in participants with type 2 diabetes and obesity or overweight.
6. ClinicalTrials.gov. TRIUMPH-3 – NCT05882045. Phase 3 study in participants with obesity and established cardiovascular disease.
7. ClinicalTrials.gov. TRIUMPH-4 – NCT05931367. Phase 3 study in participants with obesity or overweight and knee osteoarthritis.
8. Eli Lilly and Company. TRIUMPH-4 topline Phase 3 results, 11 December 2025. Wyniki producenta – oczekują na pełną publikację recenzowaną.